ModaliteMG

Mamografi ve meme tomosentezi

Memenin düşük dozlu X ışını görüntülemesi. Standart bir tetkikte çok büyük dört görüntü bulunur; tomosentez ince kesit yığınları ekler ve birkaç gigabayta ulaşabilir.

Bu sayfada
  1. Temel bilgiler
  2. Nasıl çalışır
  3. Kullanım alanları
  4. Hazırlık ve işlem süreci
  5. Güvenlik
  6. Bir mamografi tetkiki DICOM'da nasıl görünür
  7. Görüntülere nasıl bakılır
  8. Kaynaklar

Mamografi, memenin X ışınlarıyla incelenmesidir. Hem tarama (yani belirtisi olmayan kişilerde meme kanserini aramak) hem de tanı için kullanılır. 3B mamografi olarak da adlandırılan dijital meme tomosentezi (DBT), memeyi ince kesitlerden oluşan bir yığın olarak gösterir.

Mamogramların çözünürlüğü çok yüksektir; bu nedenle DICOM dosyaları tıbbi görüntülemedeki en büyük dosyalar arasındadır.

Temel bilgiler

BilgiAyrıntılar
DICOM modalite koduMG
Tipik görüntü sayısıStandart bir tetkikte 4 (her memeden iki çekim); tomosentez her çekim için onlarca kesit ekler
Tipik tetkik boyutu2B: sıkıştırılmamış dosyalarda yaklaşık 50 ile 250 MB arası; tomosentezle birkaç yüz MB ile birkaç GB arası
İnceleme süresiYaklaşık 30 dakika; her sıkıştırma birkaç saniye sürer
RadyasyonVar, düşük; tarama mamografisi için yaklaşık 0,3 mSv
Kontrast maddeStandart mamografide yok

Nasıl çalışır

Bir mamografi cihazı düşük enerjili X ışınları ve yüksek çözünürlüklü bir dedektör kullanır. Meme bir destek yüzeyine yerleştirilir ve şeffaf plastik bir plakayla bastırılır. Sıkıştırma dokuyu yayar, hareketten kaynaklanan bulanıklığı azaltır ve daha düşük doza olanak tanır. İki standart çekim, yukarıdan yapılan kraniyokaudal (CC) çekim ile yandan açılı yapılan mediolateral oblik (MLO) çekimdir.

Tomosentezde X ışını tüpü, sıkıştırılmış memenin üzerinde bir yay çizerek hareket eder ve farklı açılardan bir dizi düşük dozlu görüntü alır. Bir bilgisayar bunları, genellikle aralarında yaklaşık 1 mm mesafe bulunan kesitlere dönüştürür. Kesitler arasında gezinmek, üst üste binen dokuların bir lezyonu gizlemesi ya da lezyon gibi görünmesi sorununu azaltır. Birçok sistem ayrıca tomosentez verisinden sentetik bir 2B görüntü hesaplar; bu nedenle ayrı bir 2B ışınlama her zaman gerekmez.

Kullanım alanları

Başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • meme kanseri taraması; tarama yaşı ve sıklığı ülkeye ve kuruluşa göre değişir
  • bir kitle, ağrı, meme başı akıntısı veya cilt değişikliklerinin incelenmesi
  • taramada saptanan bir bulgunun, çoğunlukla ek çekimler veya ultrason ile kontrol edilmesi
  • iğne biyopsisinin yönlendirilmesi
  • meme kanseri tedavisinden sonra takip

Raporlar çoğunlukla meme yoğunluğunu belirtir. Yoğun doku mamogramda kanseri gizleyebilir ve bazı hastalara ultrason veya MR gibi ek tetkikler önerilir.

Hazırlık ve işlem süreci

İnceleme günü koltuk altlarına veya memelere deodorant, pudra ya da losyon sürmeyin. Bunlar görüntülerde kalsiyum birikintilerine benzeyen küçük beyaz noktalar olarak görünebilir. Memeleriniz adet öncesinde hassaslaşıyorsa incelemeyi adetten sonraki haftaya planlayın. Meme implantınız varsa, daha önce meme ameliyatı geçirdiyseniz, hamileyseniz veya emziriyorsanız görevlilere söyleyin. Daha önce başka bir yerde mamografi çektirdiyseniz önceki görüntüleri, mümkünse DICOM dosyaları olarak getirin; çünkü önceki görüntülerle karşılaştırma çok önemlidir.

Belden yukarısını soyunursunuz. Teknisyen her memeyi konumlandırır ve görüntü alınırken birkaç saniye sıkıştırır. Sıkıştırma rahatsız edici veya ağrılı olabilir, ancak kısa sürer. Ağrı şiddetliyse teknisyene söyleyin. Tomosentezde aynı pozisyonlar ve sıkıştırma kullanılır.

Güvenlik

Mamografi düşük dozda iyonlaştırıcı radyasyon kullanır. RadiologyInfo, tipik efektif dozları tarama amaçlı dijital mamografi için yaklaşık 0,28 mSv, tarama amaçlı tomosentez için 0,34 mSv olarak verir. Doğal fon radyasyonu yılda yaklaşık 3 mSv olduğundan, bir tarama mamografisi yaklaşık beş ila altı haftalık fon radyasyonuna denk gelir. Gerçek doz ekipmana, protokole ve memenin boyutuna ve yoğunluğuna bağlıdır. Ayrı bir 2B ışınlamayla birleştirilen tomosentez, ikisinden herhangi birinin tek başına verdiğinden daha yüksek doz verir.

Taramanın bilinen sınırları vardır. Bazı bulgular ek tetkiklerden sonra zararsız çıkar (yanlış pozitifler), bazı kanserler gözden kaçar, saptanan bazı kanserler ise hiçbir zaman zarar vermeyecek türdendir (aşırı tanı). Sizi sevk eden doktora, taramanın sizin için yararlarını ve sınırlarını sorun.

Bir mamografi tetkiki DICOM'da nasıl görünür

Mamogramlarda modalite MG olur. 2B görüntüler, değerlendirme için işlenmiş görüntü olan Digital Mammography X-Ray Image Storage - For Presentation (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.1.2) SOP sınıfını kullanır. Digital Mammography X-Ray Image Storage - For Processing (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.1.2.1) ise daha az işlenmiş veriyi içerir, ağırlıklı olarak bilgisayar destekli tespit (CAD) için kullanılır ve her zaman arşivlenmez.

Tomosentez kesitleri Breast Tomosynthesis Image Storage (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.13.1.3) SOP sınıfını kullanır: genellikle her çekim için tek bir çok kareli dosya vardır ve her kesit bir kare olur. Sentetik 2B görüntü genellikle sıradan bir 2B mamogram olarak saklanır. Projeksiyon görüntüleri, saklanıyorsa, Breast Projection X-Ray Image Storage veya üreticiye özgü nesneleri kullanabilir. Bazı eski sistemler tomosentezi, genel görüntüleyicilerin gösteremediği üreticiye özgü biçimlerde saklamıştır.

Dosyalar neden bu kadar büyük

Bir 2B mamogram tipik olarak yaklaşık 2400x3000 ile 4800x6000 piksel arasındadır; piksel boyutu 50 ila 100 mikrometredir ve piksel başına 16 bit ayrılır. Sıkıştırılmamış tek bir görüntü onlarca megabayt yer kaplar. Bir tomosentez çekimi benzer boyutta onlarca kesit içerir; bu yüzden tam bir tetkik birkaç gigabayta ulaşabilir. Kayıpsız sıkıştırma bunu çoğu zaman yarıya indirir.

Yararlı etiketler:

  • Image Laterality (0020,0062), R veya L
  • View Position (0018,5101) (çoğunlukla CC veya MLO değerini içerir) ve View Code Sequence (0054,0220)
  • Body Part Thickness (0018,11A0), sıkıştırılmış meme kalınlığı (milimetre) ve Compression Force (0018,11A2) (newton)
  • KVP (0018,0060) ve Anode Target Material (0018,1191)
  • Organ Dose (0040,0316); mamografide dGy cinsinden tahmini ortalama glandüler dozdur

CAD yazılımının sonuçları Mammography CAD SR olarak saklanabilir ve birçok sistem ayrıca bir X-Ray Radiation Dose SR oluşturur.

Görüntülere nasıl bakılır

Radyologlar mamogramları yüksek çözünürlüklü tıbbi monitörlerde, çoğunlukla 5 megapiksellik ekranlarda, sağ ve sol memeyi yan yana ve karşılaştırma için önceki tetkiklerle birlikte değerlendirir. Bir dizüstü bilgisayar veya telefon her ince ayrıntıyı gösteremez.

Weasis (ücretsiz, açık kaynaklı), Horos (ücretsiz, açık kaynaklı, macOS) ve MicroDicom (ticari olmayan kullanım için ücretsiz, Windows) gibi çoğu DICOM görüntüleyici 2B mamogramları açar. Bir görüntüleyici yalnızca 2B görüntüleri gösteriyorsa tomosentez nesnelerini desteklemiyor olabilir. DICOM dosyalarının nasıl açılacağına bakın.

Kaynaklar

Son güncelleme:

dicom.wiki, tıbbi görüntüleme ve DICOM formatı hakkında genel eğitim amaçlı bilgiler sunar. Tıbbi tavsiye niteliği taşımaz ve bir doktora danışmanın yerini tutmaz.

Diğer tetkikler