ModaliteIOPXCT
Diş röntgeni ve konik ışınlı BT (KIBT)
Küçük ağız içi görüntüler, her iki çeneyi gösteren tek bir panoramik görüntü ve 3B konik ışınlı BT. Birçok dental sistem kendi biçimini kullanır, DICOM'u ise istendiğinde dışa aktarır.
Bu sayfada
Diş hekimleri birkaç tür X ışını görüntüsü kullanır. Ağız içi görüntüler, ağzın içine yerleştirilen küçük bir sensörle alınır ve birkaç dişi ince ayrıntısıyla gösterir. Panoramik görüntü, tüm dişleri ve her iki çeneyi tek bir geniş resimde gösterir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT; İngilizce kısaltmasıyla CBCT), dişlerin, çenelerin ve yüzün 3B görüntüsünü oluşturur.
DICOM'da bu görüntülerin üç modalite kodu vardır: ağız içi için IO, panoramik için PX ve KIBT için CT. Birçok diş hekimliği programı görüntüleri kendi biçimlerinde saklar ve DICOM dosyalarını yalnızca dışa aktarma sırasında oluşturur.
Temel bilgiler
| Bilgi | Ayrıntılar |
|---|---|
| DICOM modalite kodu | IO (ağız içi), PX (panoramik), CT (KIBT) |
| Tipik görüntü sayısı | 2 ila 4 bitewing, tam ağız serisi için 18 ila 20, 1 panoramik, yüzlerce KIBT kesiti |
| Tipik tetkik boyutu | 2B görüntü başına 1 ile 10 MB arası; KIBT için yaklaşık 50 ile 500 MB arası |
| İnceleme süresi | Ağız içi görüntü başına birkaç saniye; panoramik çekim veya KIBT taraması için yaklaşık 40 saniyeye kadar |
| Radyasyon | Var, düşük; ağız içi yaklaşık 0,005 mSv, panoramik 0,025 mSv, KIBT 0,18 mSv |
| Kontrast madde | Yok |
Nasıl çalışır
Ağız içi görüntüler
Ağıza küçük bir dijital sensör veya fosfor plaka yerleştirilir ve X ışını tüpü yanağın dışından yönlendirilir. Bitewing görüntüleri üst ve alt arka dişlerin taç kısımlarını gösterir ve dişler arasındaki çürüklerin bulunmasına yardımcı olur. Periapikal görüntüler, kökler ve çevredeki kemik dâhil olmak üzere dişlerin tamamını gösterir.
Panoramik görüntüler
X ışını tüpü ve dedektör, yaklaşık 10 ila 20 saniye boyunca başın çevresinde hareket eder. Sonuç, her iki çenenin, tüm dişlerin, çene eklemlerinin ve sinüslerin bir bölümünün tek bir düz görüntüsüdür. Bazı bölgeler biraz bulanık ya da olduğundan büyük görünür; bu nedenle görüntü kesin ölçümler için daha az uygundur.
Konik ışınlı BT
Koni biçimli bir X ışını demeti ve düz bir dedektör başın çevresinde bir kez döner ve farklı açılardan çok sayıda 2B görüntü kaydeder. Bilgisayar bu görüntülerden, voksel adı verilen küçük küplerden oluşan bir 3B hacim oluşturur; vokseller çoğunlukla 0,075 ile 0,4 mm boyutundadır. Görüntüleme alanı birkaç dişi veya tüm yüzü kapsayabilir. KIBT dişleri ve kemiği iyi, yumuşak dokuları ise zayıf gösterir. Tıbbi BT taramasından farklı olarak, KIBT'deki gri değerler güvenilir Hounsfield birimleri değildir.
Kullanım alanları
- diş çürüğü, özellikle dişler arasında
- diş eti hastalığına bağlı kemik kaybı
- kök ucu enfeksiyonları ve kanal tedavisi
- yirmilik dişler gibi gömülü dişler
- ortodontik tedavi planlaması
- diş implantı ve çene cerrahisi planlaması; çoğunlukla KIBT ile
- çenelerin yaralanmaları, kistleri ve tümörleri
Diş hekimleri röntgen çekiminin ne sıklıkla gerektiğine sabit bir takvime göre değil, her kişinin riskine göre karar verir.
Hazırlık ve işlem süreci
Özel bir hazırlık gerekmez. Gözlüğünüzü, küpelerinizi, piercinglerinizi, saç tokalarınızı ve çıkarılabilir protezlerinizi çıkarın; çünkü metal görüntüleri bozar. Hamileyseniz ya da hamile olma ihtimaliniz varsa diş hekimine söyleyin.
Ağız içi görüntülerde sensörü bir tutucuyu ısırarak yerinde tutarsınız. Panoramik çekimde ve KIBT taramasında ayakta durur veya oturur, küçük bir bloğu ısırır ve çenenizi bir desteğe dayarsınız. Cihaz başınızın çevresinde hareket ederken tamamen hareketsiz kalın; çünkü hareket görüntüleri bulanıklaştırır. Çekim ağrısızdır.
Güvenlik
Diş röntgenlerinde doz düşüktür. RadiologyInfo, bir diş röntgeni için yaklaşık 0,005 mSv (yaklaşık bir günlük doğal fon radyasyonu), bir panoramik röntgen için 0,025 mSv (yaklaşık üç gün) ve bir KIBT için 0,18 mSv (yaklaşık 22 gün) verir. Doğal fon radyasyonu yılda yaklaşık 3 mSv düzeyindedir. KIBT dozları görüntüleme alanına ve ayarlara göre büyük farklılık gösterir; bu nedenle KIBT yalnızca 2B görüntüler yetmediğinde kullanılır. Doz protokole, cihaza ve vücut ölçülerine bağlıdır. Çocuklar radyasyona daha duyarlıdır; bu yüzden onlar için ayarlar daha düşük olmalıdır.
Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA) diş görüntülemede artık tiroid koruyucu yakalık kullanılmasını önermemektedir; çünkü yakalık ışını engelleyerek çekimin tekrarlanmasına yol açabilir. Diğer ülkelerdeki kurallar farklı olabilir. Gerekli diş röntgenleri gebelikte genel olarak güvenli kabul edilir, ancak hamileyseniz diş hekimine mutlaka söyleyin.
Diş görüntüleri DICOM'da nasıl görünür
- Ağız içi görüntüler, Modality
IOile Digital Intra-Oral X-Ray Image Storage - For Presentation (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.1.3) kullanır; görüntü başına bir dosya vardır. Görüntüler çoğunlukla 1 ila 4 megapiksel boyutundadır ve piksel başına 8 ila 16 bit içerir. Dosya, hangi dişlerin gösterildiğini Primary Anatomic Structure Sequence(0008,2228)içinde kodlu girdiler olarak kaydedebilir; bunlara Anatomic Region Sequence(0008,2218)ve Image Laterality(0020,0062)eşlik eder. - Panoramik görüntüler genellikle Modality
PXile Digital X-Ray Image Storage - For Presentation (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.1.1) kullanır. Daha eski ve plaka tabanlı sistemler Computed Radiography Image Storage (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.1) kullanabilir. Bir panoramik görüntü çoğunlukla yaklaşık 2500 ila 3000 piksel genişliğindedir. - KIBT hacimleri genellikle Modality
CTile CT Image Storage (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.2) kullanır ve her kesit ayrı bir dosyadır: 16 bit ayrılmış, 400x400 ile 800x800 piksel boyutunda birkaç yüz kesit. Bazı programlar bunun yerine Enhanced CT Image Storage (1.2.840.10008.5.1.4.1.1.2.1) gibi tek bir çok kareli dosya dışa aktarır. Pixel Spacing(0028,0030)ve Slice Thickness(0018,0050)voksel boyutunu verir.
DICOM olarak dışa aktarma çoğu zaman ayrıca seçilmesi gereken bir ayardır ve bazı klinikler varsayılan olarak JPEG dosyaları verir. JPEG kopyada bit derinliği azalır ve ölçümler için gereken piksel boyutu dâhil meta verilerin çoğu kaybolur. Başka bir klinikte tedavi olacaksanız görüntülerin DICOM olarak verilmesini isteyin. KIBT CD'lerinde çoğu zaman üreticinin kendi görüntüleyicisi de bulunur.
Görüntülere nasıl bakılır
Ağız içi ve panoramik görüntüler herhangi bir DICOM görüntüleyicide açılır. KIBT'de hacmi üç düzlemde göstermek için çok düzlemli rekonstrüksiyonu (MPR) destekleyen bir görüntüleyici gerekir. Weasis (ücretsiz, açık kaynaklı), diş kemeri üzerinde çizilen bir eğri boyunca KIBT hacminden panoramik bir görüntü de oluşturabilir. Horos (ücretsiz, açık kaynaklı, macOS), 3D Slicer (ücretsiz, açık kaynaklı) ve RadiAnt (ticari, Windows) KIBT'yi birkaç düzlemde ve 3B olarak gösterir. İmplant planlaması özel diş hekimliği yazılımı gerektirir. DICOM dosyalarının nasıl açılacağına bakın.